Olej z ogórecznika to lekki olej tłoczony z nasion ogórecznika lekarskiego, ceniony za wysoką zawartość kwasu gamma-linolenowego (GLA) i kwasu linolowego — dwóch kwasów tłuszczowych omega-6 ważnych dla bariery skóry. Na skórze działa przede wszystkim jako emolient: zmiękcza ją i ogranicza ucieczkę wody, co docenisz przy cerze suchej, szorstkiej i łatwo reagującej zaczerwienieniem. Badania nad stosowaniem go na skórę są obiecujące, ale nieliczne, więc traktuj go jako składnik pielęgnacji wspierającej, a nie sposób na choroby skóry.
Czym jest olej z nasion ogórecznika?
Ogórecznik lekarski (Borago officinalis) to roślina zielna o niebieskich, gwiaździstych kwiatach. W kosmetykach używa się oleju z jego nasion, który na etykiecie znajdziesz pod nazwą INCI (międzynarodowe nazewnictwo składników kosmetyków) Borago Officinalis Seed Oil. W bazie składników Cosmile Europe, prowadzonej przez europejskie stowarzyszenie branży kosmetycznej Cosmetics Europe, ma on dwie funkcje: emolient, czyli składnik zmiękczający i wygładzający skórę, oraz składnik kondycjonujący, który utrzymuje skórę w dobrym stanie (zob. źródło 3).
Olej z nasion ogórecznika należy do najbogatszych roślinnych źródeł GLA — w literaturze podaje się, że kwas ten stanowi zwykle 15–22% oleju (zob. źródło 2).
Dopasuj do swojej skóry
Jak użyć oleju z ogórecznika przy twojej cerze?
Wybierz opis, który najlepiej pasuje do twojej skóry — zobaczysz, ile oleju nałożyć, kiedy i na co uważać.
Zawsze na początek: próba uczuleniowa — kropla na wewnętrzną stronę przedramienia i obserwacja przez 48 godzin. Zaczerwienienie, swędzenie lub grudki oznaczają, że ten olej nie jest dla ciebie.
Kliknij jedną z opcji powyżej, aby zobaczyć zalecenie.
- Ile2–3 krople na twarz.
- JakNa lekko wilgotną skórę, po toniku albo serum z humektantem (składnikiem wiążącym wodę, np. gliceryną) — olej „zamknie” wodę w naskórku. Przy cerze bardzo suchej możesz też dodać kilka kropli do porcji kremu w dłoni.
- KiedyRaz dziennie wieczorem, zamiast albo pod krem; przy dobrej tolerancji rano i wieczorem. Efekty ocenisz po kilku tygodniach.
Dlaczego pasuje: kwasy wielonienasycone (linolowy i GLA) to razem 57,7% oleju, a kwasu linolowego jest w nim 1,98 raza więcej niż oleinowego — przewaga linolowego sprzyja barierze skóry.
- Ile1–2 krople na porcję kremu.
- JakZacznij od oleju zmieszanego z kremem, nie od czystych kropli. Po czysty olej sięgaj dopiero wtedy, gdy skóra nie reaguje zaczerwienieniem.
- KiedyRaz dziennie wieczorem; częściej dopiero przy dobrej tolerancji.
Uważaj: w badaniu pilotażowym z 2025 roku czyste, nierafinowane oleje poprawiły nawilżenie skóry, ale zwiększyły zaczerwienienie.
- Ile1–2 krople.
- JakTylko na suche partie twarzy, nie na całą twarz.
- KiedyWieczorem; obserwuj skórę przez 2–3 tygodnie.
Uważaj: nie ma badań, które rozstrzygają, czy olej z ogórecznika zapycha pory — reakcja zależy od twojej skóry i ilości oleju.
- IleKilka kropli na każdą partię — łokcie, łydki, dłonie.
- JakWmasuj w wilgotną skórę.
- KiedyPo kąpieli, np. zimą, gdy skóra ciała jest sucha.
- Rola olejuJeden z emolientów (składników zmiękczających skórę i ograniczających ucieczkę wody) w codziennej pielęgnacji — leczenie ustala dermatolog.
- Co wiadomoW małym badaniu u dzieci podkoszulki powlekane olejem zmniejszyły zaczerwienienie, świąd i utratę wody przez naskórek. Olej przyjmowany doustnie nie łagodzi objawów wyprysku lepiej niż placebo.
Idź do dermatologa, gdy skóra mimo pielęgnacji pęka, sączy się, swędzi w nocy albo zmiany się rozszerzają.
Zob. źródło 1, 2, 4, 6, 8
Skład oleju z ogórecznika — co jest w środku?
W analizie oleju z upraw ekologicznych zmierzono następujący profil kwasów tłuszczowych (zob. źródło 2):
| Kwas tłuszczowy | Rodzaj | Udział w oleju |
|---|---|---|
| Kwas linolowy | omega-6, wielonienasycony | 36,6% |
| Kwas gamma-linolenowy (GLA) | omega-6, wielonienasycony | 21,1% |
| Kwas oleinowy | omega-9, jednonienasycony | 18,5% |
| Kwas palmitynowy | nasycony | 10,7% |
| Kwas stearynowy | nasycony | 6,4% |
| Kwas eikozenowy | jednonienasycony | 4,2% |
| Kwas erukowy | jednonienasycony | 2,3% |
Zob. źródło 2. Wartości dotyczą jednej badanej próbki — inne partie oleju mogą się nieco różnić.
Z tych liczb wynikają dwie rzeczy ważne dla skóry suchej. Kwasy wielonienasycone (linolowy i GLA) dają razem 57,7% oleju, a kwasu linolowego jest 1,98 raza więcej niż oleinowego — przeliczenie redakcji na podstawie danych z tabeli (zob. źródło 2). Olej zawiera też tokoferole, czyli formy witaminy E: delta-tokoferol w badanej próbce występował w ilości 1320 mg/kg i stanowił ponad 97% wszystkich tokoferoli (zob. źródło 2).
Jak olej z ogórecznika działa na skórę suchą?
Sucha skóra to zwykle skóra z osłabioną barierą naskórkową: między komórkami warstwy rogowej brakuje lipidów, więc woda szybciej odparowuje. Tę ucieczkę mierzy się jako TEWL (transepidermal water loss, przeznaskórkowa utrata wody).
Kwas linolowy jest najobficiej występującym kwasem wielonienasyconym w warstwie rogowej i bezpośrednio uczestniczy w utrzymaniu jej szczelności (zob. źródło 1). Kwas oleinowy przy długim, regularnym nakładaniu może natomiast osłabiać barierę i ułatwiać przenikanie innych substancji (zob. źródło 1). Dlatego oleje z przewagą kwasu linolowego nad oleinowym — a olej z ogórecznika do nich należy — uchodzą za lepiej dopasowane do skóry suchej niż oleje bardzo bogate w kwas oleinowy.
Drugi atut to GLA. Ludzka skóra nie potrafi sama wytworzyć GLA z kwasu linolowego (zob. źródło 5), więc olej bogaty w ten kwas dostarcza go w gotowej postaci. W przeglądzie badań nad olejami roślinnymi stosowanymi na skórę olej z ogórecznika opisano jako źródło kwasów omega-6 ważnych dla budowy i funkcji skóry, a jego nakładanie u niemowląt i dzieci z łojotokowym lub atopowym zapaleniem skóry wiązano z normalizacją funkcji bariery (zob. źródło 1).
Jak mocne są te dowody? W kontrolowanym placebo badaniu z podwójnie ślepą próbą 32 dzieci w wieku 1–10 lat z łagodnym atopowym zapaleniem skóry (AZS) przez 2 tygodnie nosiło podkoszulki powlekane olejem z ogórecznika albo zwykłe. W grupie z olejem zmniejszyły się zaczerwienienie, świąd i TEWL na plecach, bez działań niepożądanych (zob. źródło 4). Badanie było jednak małe i dotyczyło dzieci, więc dla dorosłej skóry to wskazówka, a nie dowód. Takie ograniczenie autorzy przeglądu widzą w całej grupie olejów roślinnych: większość danych pochodzi z niewielkich badań (zob. źródło 1).
Olej z ogórecznika na skórę wrażliwą i atopową
Skóra wrażliwa szybko reaguje pieczeniem, zaczerwienieniem i ściąganiem, bo jej bariera przepuszcza więcej drażniących czynników. Czysty olej z ogórecznika, bez dodatków, nie zawiera kompozycji zapachowej i ma krótki skład, co samo w sobie jest zaletą — im mniej składników, tym mniej okazji do podrażnienia. Nie znaczy to jednak, że każda skóra przyjmie go bez reakcji. W polskim badaniu pilotażowym z 2025 roku czyste, nierafinowane oleje z ogórecznika i baobabu nakładane na skórę poprawiły jej nawilżenie i obniżyły TEWL, ale jednocześnie wzrósł wskaźnik rumienia, czyli zaczerwienienie — autorka wiąże to z nakładaniem olejów bez rozcieńczenia (zob. źródło 8). Przy skórze wrażliwej rozsądniej więc zaczynać od oleju zmieszanego z kremem niż od czystych kropli.
Przy AZS ważna jest uczciwa informacja: przegląd Cochrane objął 27 badań z udziałem 1596 osób (w tym 8 badań oleju z ogórecznika) i wykazał, że olej z ogórecznika przyjmowany doustnie nie łagodzi objawów wyprysku lepiej niż placebo (zob. źródło 6). Ten wynik nie dotyczy nakładania oleju na skórę, ale pokazuje, że GLA nie jest skrótem do zdrowej skóry. Przy AZS olej może być jednym z emolientów w codziennej pielęgnacji, a leczenie ustala dermatolog.
Jak stosować olej z ogórecznika — krok po kroku
- Zrób próbę uczuleniową. Nałóż kroplę na wewnętrzną stronę przedramienia i obserwuj miejsce przez 48 godzin. Zaczerwienienie, swędzenie lub grudki oznaczają, że ten olej nie jest dla ciebie.
- Nakładaj na lekko wilgotną skórę. Po umyciu twarzy i toniku (albo serum nawilżającym z humektantem, czyli składnikiem wiążącym wodę, np. gliceryną) wmasuj 2–3 krople oleju. Olej „zamknie” wodę w naskórku.
- Wieczorem zamiast albo pod krem. Przy cerze bardzo suchej możesz dodać kilka kropli do porcji kremu w dłoni; przy mieszanej — tylko na suche partie. Przy skórze wrażliwej zacznij właśnie od takiej mieszanki (1–2 krople na porcję kremu), a po czystym oleju sięgaj dopiero, gdy skóra nie reaguje zaczerwienieniem.
- Na ciało po kąpieli. Na łokcie, łydki i dłonie wystarczy kilka kropli na każdą partię, wmasowanych w wilgotną skórę.
- Stosuj regularnie. Raz dziennie wieczorem to rozsądny początek; przy dobrej tolerancji możesz używać go rano i wieczorem. Efekty bariery ocenisz po kilku tygodniach, nie po jednym dniu.
Jak przechowywać olej z ogórecznika?
Duża zawartość kwasów wielonienasyconych ma swoją cenę: olej z nasion ogórecznika jest bardzo podatny na utlenianie (zob. źródło 7). Utleniony olej pachnie jełko i może drażnić skórę zamiast ją koić. Dlatego:
- kupuj małe butelki z ciemnego szkła i zawsze zakręcaj je po użyciu;
- trzymaj olej w lodówce, z dala od światła i ciepła;
- zużyj go możliwie szybko po otwarciu, zgodnie z terminem na opakowaniu;
- wyrzuć olej, który zmienił zapach na ostry, „farbowy” lub gorzki.
Dla kogo olej z ogórecznika, a kto powinien uważać?
Najwięcej skorzystasz, jeśli masz cerę suchą, odwodnioną, szorstką lub skłonną do zaczerwienień, a także suchą skórę ciała, np. zimą. Ostrożnie podejdź do niego, jeśli masz uczulenie na rośliny z rodziny ogórecznikowatych albo bardzo reaktywną skórę — wtedy próba uczuleniowa jest obowiązkowa. Gdy skóra mimo pielęgnacji pęka, sączy się, swędzi w nocy albo zmiany się rozszerzają, to sygnał, że potrzebna jest diagnoza, a nie kolejny olej.
Ten tekst nie zastąpi wizyty u dermatologa — gdy zmiana na skórze nie mija albo się nasila, umów się na konsultację.
Pytania i odpowiedzi
Czy olej z ogórecznika zapycha pory?
Nie ma badań, które by to rozstrzygały, a reakcja zależy od twojej skóry i ilości oleju — przy cerze skłonnej do zaskórników zacznij od 1–2 kropli tylko na suche partie i obserwuj skórę przez 2–3 tygodnie.
Czy mogę stosować olej z ogórecznika w ciąży?
Na skórę to zwykły olej roślinny, ale w ciąży każdy nowy kosmetyk lepiej sprawdzić. W ciąży i podczas karmienia nowe kosmetyki skonsultuj z lekarzem prowadzącym.
Czy olej z ogórecznika można nakładać pod oczy?
Tak, jeśli dobrze go tolerujesz. Wystarczy odrobina wklepana opuszkiem palca w kość oczodołu, bez wcierania w powiekę, żeby olej nie dostał się do oka.
Jak rozpoznać, że olej z ogórecznika się zepsuł?
Świeży olej ma delikatny, lekko orzechowy zapach. Ostry, gorzki lub przypominający farbę zapach oznacza utlenienie — taki olej wyrzuć, bo może podrażnić skórę.
Czy olej z ogórecznika zastąpi krem?
Przy skórze suchej olej sam nie nawilża, tylko ogranicza ucieczkę wody. Najlepiej działa w duecie z kosmetykiem nawilżającym, np. nałożony na tonik lub serum albo zmieszany z kremem.
Źródła
- Lin T.-K., Zhong L., Santiago J.L., Anti-Inflammatory and Skin Barrier Repair Effects of Topical Application of Some Plant Oils, International Journal of Molecular Sciences 2018 – https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5796020/
- Tasset-Cuevas I. i in., Protective Effect of Borage Seed Oil and Gamma Linolenic Acid on DNA: In Vivo and In Vitro Studies, PLoS One 2013 – https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3584109/
- Cosmile Europe (Cosmetics Europe), Borago Officinalis Seed Oil – opis składnika INCI – https://cosmileeurope.eu/pl/inci/szczegoly/1858/borago-officinalis-seed-oil/
- Kanehara S. i in., Clinical effects of undershirts coated with borage oil on children with atopic dermatitis: a double-blind, placebo-controlled clinical trial, Journal of Dermatology 2007 – https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18078406/
- Brosche T., Platt D., Effect of borage oil consumption on fatty acid metabolism, transepidermal water loss and skin parameters in elderly people, Archives of Gerontology and Geriatrics 2000 – https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15374040/
- Bamford J.T. i in., Oral evening primrose oil and borage oil for eczema, Cochrane Database of Systematic Reviews 2013 – https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23633319/
- Role of peppermint oil in improving the oxidative stability and antioxidant capacity of borage seed oil-loaded nanoemulsions fabricated by modified starch, International Journal of Biological Macromolecules 2020 – https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32112831/
- Gerasik-Marciniak P., The potential use of borage and baobab oils in the skin care of oncology patients. A pilot study, Aesthetic Cosmetology and Medicine 2025;14(5):245–250 – https://aestheticcosmetology.com/the-potential-use-of-borage-and-baobab-oils-in-the-skin-care-of-oncology-patients-a-pilot-study/

